{"id":8203,"date":"2015-07-09T07:00:52","date_gmt":"2015-07-09T06:00:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bilten.org\/?p=8203"},"modified":"2015-07-09T09:11:11","modified_gmt":"2015-07-09T08:11:11","slug":"biznis-prije-prirode","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bilten.org\/?p=8203","title":{"rendered":"Biznis protiv prirode"},"content":{"rendered":"

Uz potporu me\u0111unarodnih financijskih institucija i u sklopu pove\u0107anja “energetske neovisnosti” zemlje, makedonska je vlada pristupila projektu izgradnje niza malih hidroelektrana, uglavnom na zapadu zemlje, koje namjerava predati u koncesiju privatnim kompanijama. No s obzirom na ekolo\u0161ku \u0161tetu i politi\u010dke napetosti koje projekt izaziva, kao i skromne rezultate u proizvodnji energije koje nudi, logika iza projekta \u010dini se upitnom.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Informacija da je makedonsko ministarstvo \u017eivotne sredine i prostornog planiranja potpisalo ugovor sa firmom Hidrogen Enerd\u017ei Grup o koncesiji za kori\u0161\u0107enje vode i izgradnju dve male hidroelektrane na reci \u017derovnici u zapadnoj Makedoniji, pro\u0161la je skoro nezapa\u017eeno u javnosti. Izgradnja ovih hidroelektrana ko\u0161ta\u0107e 2,5 miliona evra, a njihova snaga bi\u0107e 1239 kW. Gradnje i koncesije malih hidroelektrana deo su vladinog projekta najavljenog jo\u0161 2006. godine, a uklju\u010duju izgradnju 400 malih hidroelektrana koje bi umanjile uvoz eletri\u010dne energije u zemlji. Do sada je potpisano 70 ugovora o izgradnji malih hidrocentrala, najvi\u0161e u zapadnom delu zemlje, a izgra\u0111eno je samo osam. Problemi zbog kojih prigovaraju investitori su slabe informacije o hidrolo\u0161kom stanju vodotoka, vlasni\u0161tvo zemlji\u0161ta te udaljenost od puteva i elektri\u010dne mre\u017ee.<\/p>\n

No ve\u0107i problem od nedostatka informacija o infrastrukturi je plan vlade da izgradi male hidrocentrale na lokaciji Bo\u0161kov most i Lukovo pole koje se nalaze na teritoriji nacionalnog parka “Mavrovo” koji je najstariji nacionalni park u Makedoniji i prostire se na 73.088 hektara. Ovaj nacionalni park progla\u0161en je 1949. godine i jedan je od najstarijih nacionalnih parkova u Evropi, a nalazi se u severozapadnom delu zemlje i pokriva planine Korab, De\u0161at, \u0160ar Planinu, Bistru i Kr\u010din. Biodiverzitet sa kojim raspola\u017ee uklju\u010duje vi\u0161e od 1000 razli\u010ditih vrsta rastinja, dom je balkanskog risa, \u017eivotinjske vrste koja je ugro\u017eena te vi\u0161e od 60 endemskih biljnih vrsta.<\/p>\n

Izgradnja hidrocentrale Bo\u0161kov most trebalo je da po\u010dne po\u010detkom 2014. godine, a finansiranje je trebalo da obezbedi Evropska banka za obnovu i razvoj (EBOR) u visini od 65 miliona evra dok bi ostatak platili Svetska banka i AD ELEM, kompanija koja rukovodi elektranama u zemlji. Oni su stopirali projekat pod pritiskom ekolo\u0161kih dru\u0161tava koji su sakupili preko 100 hiljada potpisa da se ovaj projekat ne realizuje, uz obja\u0161njenje da treba da se uradi dodatna i temeljna studija izvedivosti. Njegova realizacija zna\u010dila bi nepovratno uni\u0161tenje retke flore i faune koja se nalazi na teritoriji ovog parka nasuprot nezna\u010dajnom doprinosu na polju zadovoljavanja potreba elektri\u010dne energije u Makedoniji.<\/p>\n

Bolje alternative<\/strong><\/p>\n

U pogledu izgradnje hidrocetralne Lukovo polje problem je ve\u0107i jer teritorija koju bi zahvatala ova hidrocentrala zahvata i teritoriju Albanije (Lukovo polje se nalazi na granici Makedonije sa Albanijom). Albanske vlasti su strogo zabranile izgradnju bez njihove dozvole, dok finansiranje i studija izvedivosti treba da budu realizovani od strane Svetske banke. Dodatni je problem to \u0161ta je vlada ovim projektima prekr\u0161ila Zakon o prirodi kojim se zabranjuje izgradnja ovakvih projekata. Istovremeno, ova bi hidrocentrala svojom proizvodnjom elektri\u010dne energije u\u010destvovala sa samo 2% u potrebama elektri\u010dne energije u celoj zemlji i uop\u0161te ne\u0107e doneti veliki napredak u smanjenju kori\u0161\u0107enja fosilnih goriva i zaga\u0111enja \u017eivotne sredine. Izgradnja bi ko\u0161tala 62 miliona evra od kojih oko 50 miliona treba da obezbedi Svetska banka u vidu zajma, a ostatak \u0107e direktno platiti AD ELEM.<\/p>\n

Vladina kampanja i projekt za 400 malih hidroelektrana bazira se na istra\u017eivanju sprovedenom pre skoro 30 godina od strane grupe eksperta na \u010delu sa profesorom Ma\u0161inskog fakulteta u Skoplju, Predragom Popovskim. No ovo je istra\u017eivanje bilo samo analiza koliki je potencijal malih hidroelektrana u zemlji i ocenjivanje hidropotencijala koji je procenjen na 1100 gigavat sati elektri\u010dne energije. Da bi se nastavilo sa izgradnjom isplativih malih hidrocentrala potrebne su analize svakog podru\u010dja posebno jer se hidropotencijal, geografska postavljenost, teren i ostale karakteristike razlikuju se od mesta do mesta. Sa druge strane Makedonija koja ima 260 sun\u010danih dana u godini nudi jeftiniju ekolo\u0161ku energiju iz sun\u010danih panela koja ne\u0107e ugroziti floru i faunu kao \u0161to mogu hidrocentrale.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Informacija da je makedonsko ministarstvo \u017eivotne sredine i prostornog planiranja potpisalo ugovor sa firmom Hidrogen Enerd\u017ei Grup o koncesiji za kori\u0161\u0107enje vode i izgradnju dve male hidroelektrane na reci \u017derovnici u zapadnoj Makedoniji, pro\u0161la je skoro nezapa\u017eeno u javnosti…<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":8209,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[128,182],"theme":[457],"country":[24],"articleformat":[450],"coauthors":[204],"class_list":["post-8203","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-energetika","tag-okolis","theme-klima","country-makedonija","articleformat-tema"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8203"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8218,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8203\/revisions\/8218"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8203"},{"taxonomy":"theme","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftheme&post=8203"},{"taxonomy":"country","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcountry&post=8203"},{"taxonomy":"articleformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Farticleformat&post=8203"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=8203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}