{"id":6608,"date":"2015-04-30T10:18:17","date_gmt":"2015-04-30T09:18:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bilten.org\/?p=6608"},"modified":"2015-04-30T10:22:15","modified_gmt":"2015-04-30T09:22:15","slug":"privatni-monopol-na-zracni-prijevoz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bilten.org\/?p=6608","title":{"rendered":"Privatni monopol na zra\u010dni prijevoz"},"content":{"rendered":"

Tiranski aerodrom, izgra\u0111en pedesetih godina pro\u0161log stolje\u0107a, jedini je aerodrom u Albaniji koji omogu\u0107uje me\u0111unarodni prijevoz putnika. No, manje o\u010dekivano, monopol tog aerodroma na me\u0111unarodni promet nije posljedica ograni\u010denih potreba tr\u017ei\u0161ta, niti je posljedica slabih infrastrukturnih kapaciteta u zemlji. Promet se posljednjih dvadesetak godina neprestano pove\u0107ava, prije svega za potrebe radnog iseljavanja iz zemlje i odlaska na privremeni rad. Tranzicijska emigracija<\/a> iz Albanije procjenjuje se na gotovo milijun ljudi. Uz to, Albanija je do 2005. godine izgradila jo\u0161 tri aerodroma, jedan na sjeveru i dva na jugu zemlje.<\/p>\n

No ti aerodromi su ipak ostali ograni\u010deni na \u010darter letove i skromni teretni promet. Razlog za to je ugovor koji je krajem 2004. godine albanska vlada potpisala s koncesionarom tiranskog aerodroma, njema\u010dkim gra\u0111evinskim poduze\u0107em Hochtief. Dvadesetogodi\u0161nju koncesiju tada su sufinancirale<\/a> njema\u010dka dr\u017eavna razvojna agencija DEG i Albansko-ameri\u010dki poslovni fond, agencija koju je osnovala ameri\u010dka vlada “Zakonom o potpori demokraciji u Isto\u010dnoj Europi” donijetom 1989. godine. Prema tom ugovoru, osim cjelokupnog aerodromskog prihoda, njema\u010dki Hochtief dobio je i jamstva albanske vlade kako \u0107e tiranski aerodrom u koncesiji ostati jedini aerodrom s dozvolom na me\u0111unarodni putni\u010dki promet.<\/p>\n

Pregovori ne obe\u0107avaju<\/strong><\/p>\n

Dakle, uspostava stranog privatnog monopola financirana je uz izgovor o poticanju tr\u017ei\u0161ne privrede u Albaniji. Sasvim o\u010dekivano, taj je monopol doveo do uspostave cijena za aerodromske usluge koje su nekoliko puta ve\u0107e<\/a> od onih na sli\u010dnim aerodromima u regiji. Pitanje tog elementa ugovora ponovno je aktualizirano prilikom proslave desetogodi\u0161nje “uspje\u0161ne” koncesije po\u010detkom tjedna. Ministar prometa Edmond Haxhinasto i direktor aerodroma Holger Linkweiler objavili su kako su vlada i koncesionar, kojeg je u me\u0111uvremenu kupio kanadski mirovinski fond, zapo\u010deli pregovore o mogu\u0107nosti otvaranja nekog od ve\u0107 izgra\u0111enih aerodroma.<\/p>\n

No na izravno<\/a> postavljeno pitanje o mogu\u0107nosti dogovora o otvaranju jo\u0161 kojeg aerodroma Linkweiler je izrazio “spremnost za razgovore” no diskretno upozorio i kako je koncesionar (u me\u0111uvremenu preimenovan u AviAlliance) sljede\u0107ih deset godina koliko traje koncesija isklju\u010divi monopolist na me\u0111unarodni prijevoz, najavljuju\u0107i kako od uspostavljenih privilegija ne namjerava odustati.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tiranski aerodrom, izgra\u0111en pedesetih godina pro\u0161log stolje\u0107a, jedini je aerodrom u Albaniji koji omogu\u0107uje me\u0111unarodni prijevoz putnika. No, manje o\u010dekivano, monopol tog aerodroma na me\u0111unarodni promet nije posljedica ograni\u010denih potreba tr\u017ei\u0161ta, niti je posljedica slabih infrastrukturnih kapaciteta u zemlji. Promet se posljednjih dvadesetak godina neprestano pove\u0107ava, prije svega za potrebe radnog iseljavanja iz zemlje i […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":6609,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"theme":[],"country":[],"articleformat":[205],"coauthors":[16],"class_list":["post-6608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","articleformat-vijest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6608"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6612,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6608\/revisions\/6612"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6608"},{"taxonomy":"theme","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftheme&post=6608"},{"taxonomy":"country","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcountry&post=6608"},{"taxonomy":"articleformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Farticleformat&post=6608"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=6608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}