poku\u0161ala<\/a> je s proku\u0161anim receptom svih glasnogovornika krupnog kapitala otkad je krupnog kapitala: “\u0160ta su oni (organizatori protesta) u stvari i \u0161ta je problem. Za \u0161ta ste? Protiv svih su investicija, ali \u0161ta \u0107emo da proizvodimo, od \u010dega \u0107emo da \u017eivimo?”. Ili prevedeno: koja korist od rasprava o zaga\u0111enju kada \u0107emo svi umrijeti od gladi bez investicija? Na to se, naravno, mo\u017ee odgovoriti istom mjerom: koja korist od investicija kada \u0107emo svi umrijeti od zaga\u0111enja? Me\u0111utim, intervencija premijerke nije samo standardni politi\u010dki spin koji se mo\u017ee lako raskrinkati. Ona njom tra\u017ei politi\u010dki zaklon i za\u0161titu u osnovnim zadatostima kapitalizma koje, kao \u0161to znamo, nisu predmet politi\u010dkih rasprava.<\/p>\n\n\n\nPrva takva zadatost ti\u010de se odluka o investicijima. Podrazumijeva se da se o investicijama ne odlu\u010duje demokratski. I to iz dva razloga. Prvi je, naravno, vlasni\u010dki: pravo na odlu\u010divanje o investicijama imaju vlasnici kapitala. Svaki oblik demokratskog pritiska ili demokratizacije procesa odlu\u010divanja predstavlja izravni udar na koncept privatnog vlasni\u0161tva. Naime, ekonomski zakoni nala\u017eu da o investicijama odlu\u010duju kapitalisti vo\u0111eni profitnim motivom i sve ostalo su nelegitimna mije\u0161anja koja na kraju, kako sugerira premijerka, mogu rezultirati time da nemamo od \u010dega da \u017eivimo. Druga zadatost ti\u010de se odvojenosti ekonomije od ostatka dru\u0161tvenog i prirodnog \u017eivota. Naime, ne mogu se okoli\u0161 ili zdravlje radnika uvr\u0161tavati u ekonomske ra\u010dunice jer u tom slu\u010daju tako\u0111er ne bi ni\u0161ta proizvodili. Ekonomija da bi funkcionirala mora biti li\u0161ena vanjskih pritisaka: demokratskih ili prirodnih, svejedno je. Apologetska ekonomska znanost ima i izraz koji dovoljno slikovito govori o tim tr\u017ei\u0161no ne-valoriziranim u\u010dincima: eksternalije.<\/p>\n\n\n\n
Dakle, Brnabi\u0107 svojim istupom samo reproducira osnovnu ucjenu kapitalisti\u010dkog na\u010dina proizvodnje: ako ne \u017eelite investicije ne\u0107ete imati od \u010dega \u017eivjeti jer su investicijska sredstva u na\u0161im rukama. Ta ucjena nije dio taktike kapitalista, ona je strukturne naravi. A ta narav proizlazi iz \u010dinjenice da o ekonomskoj aktivnosti odlu\u010duju isklju\u010divo vlasnici kapitala koji ne\u0107e investirati ako ne postoji mogu\u0107nost profita i koji ne\u0107e investirati ako postoji mogu\u0107nost “vanjskog” ugro\u017eavanja profita. Radnici su ucijenjeni time da ne\u0107e imati posla, a dr\u017eava time da ne\u0107e imati odakle prikupljati poreze. Ta se ucjena ne mora javno izricati da bi bila djelotvorna. To se doga\u0111a samo u trenucima politi\u010dkih kriza. Pritisak ucjene radi bez obznane jer svi znaju koje su posljedice. Marxovim rije\u010dima, posrijedi je “tiha prisila ekonomskih odnosa”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Srpska premijerka Ana Brnabi\u0107 ve\u0107 odavno bilo kakve ekolo\u0161ke proteste smatra dokazom ekonomskog prosperiteta. Ekologija kao skup politi\u010dkih pitanja, mi\u0161ljenja je Brnabi\u0107, taj je status stekla prvo na Zapadu, \u0161to mo\u017ee samo zna\u010diti da ona dolazi na red tek kad se rije\u0161e sva bitna ekonomska pitanja. Ako ne nu\u017eno za sve gra\u0111ane pojedine zemlje onda […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":41040,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[454],"tags":[228],"theme":[455],"country":[11],"articleformat":[205],"coauthors":[90],"class_list":["post-41038","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naslovnica","tag-ekonomija","theme-rad","country-srbija","articleformat-vijest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41038"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41041,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41038\/revisions\/41041"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41038"},{"taxonomy":"theme","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftheme&post=41038"},{"taxonomy":"country","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcountry&post=41038"},{"taxonomy":"articleformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Farticleformat&post=41038"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=41038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}