{"id":34693,"date":"2020-10-06T11:24:51","date_gmt":"2020-10-06T10:24:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bilten.org\/?p=34693"},"modified":"2020-10-06T11:16:43","modified_gmt":"2020-10-06T10:16:43","slug":"mmf-kejnzijanizam-za-bogate-stednja-za-siromasne-zemlje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bilten.org\/?p=34693","title":{"rendered":"MMF: kejnzijanizam za bogate, \u0161tednja za siroma\u0161ne zemlje"},"content":{"rendered":"\n

Otkako je Kristalina Georgijeva do\u0161la na \u010delu Me\u0111unarodnog monetarnog fonda (MMF) pojavile su se brojne \u0161pekulacije o promjeni politi\u010dkog smjera navedene organizacije. Tome je pridonijela i sama Georgijeva, kako prethodnim djelovanjem<\/a> tako i izjavama<\/a> kojima je u pitanje dovodila samorazumljivost isklju\u010divo tr\u017ei\u0161nog puta u blagostanje, promovirala sna\u017eniju ulogu dr\u017eave i javnog sektora te upozoravala na opasne nejednakosti. Tako\u0111er, mnogi su smatrali da \u0107e kadrovska promjena na \u010delu institucije oja\u010dati utjecaj analiti\u010dara u MMF-u na konkretne politike.<\/p>\n\n\n\n

Jo\u0161 u doba gr\u010dke krize, unato\u010d politikama \u0161tednje koje je zagovarala notorna Trojka, iz MMF-a su izlazili pejperi<\/em> koji su upozoravali na \u0161tetne u\u010dinke \u0161tednje na gr\u010dku ekonomiju i razvoj. Takav raskorak u teoriji i praksi se naj\u010de\u0161\u0107e obja\u0161njavao cinizmom i politi\u010dkom dimenzijom ekonomije: oni dobro znaju \u0161to bi bilo u interesu ve\u0107ine, ali brane specifi\u010dne interese. Me\u0111utim, dolazak Georgijeve je obe\u0107avao eliminaciju tog raskoraka. I eliminacija se stvarno dogodila. Preciznije, nestao je nesklad izme\u0111u teorije i prakse, ali pojavio se (stari) novi: onaj izme\u0111u bogatih i siroma\u0161nih zemalja. Ili jo\u0161 preciznije, bogatim zemljama se kao recept za izlazak iz krize predla\u017eu izda\u0161ne kejnzijanske mjere, a siroma\u0161nima dobre, stare mjere \u0161tednje.<\/p>\n\n\n\n

Naime, MMF je pozvao<\/a> razvijene zemlje da pokrenu obuhvatne javne investicije i na taj na\u010din kompenziraju manjak privatnih investicija. Poziva ih da iskoriste prednost rekordno niskih cijena zadu\u017eivanja i da prvenstveno osiguraju investicije u pobolj\u0161anje postoje\u0107e infrastrukture. Pri tom kre\u0107u od pretpostavke da su radovi odr\u017eavanja infrastrukture radno intenzivni i da za razliku od izgradnje nove efikasnije utje\u010du na rast zaposlenosti i ekonomski oporavak. Kao i od \u010dinjenice da se \u0161irom razvijenog svijeta uslijed podinvestiranosti javna infrastruktura naprosto uru\u0161ava. Paulo Mauro, zamjenik direktora u MMF-u za fiskalna pitanja, naveo je da se ne radi o \u010distom poticanju potra\u017enje i rastu kupovne mo\u0107i putem zapo\u0161ljavanja, ali o\u010dito je da se mjere predla\u017eu i na tom tragu.<\/p>\n\n\n\n

\u0160to se ti\u010de nerazvijenih i zemalja u razvoju MMF je i retori\u010dki puno oprezniji. Sugerira pa\u017eljivo i racionalno kori\u0161tenje sredstava za javne investicije u infrastrukturu jer naprosto nemaju “neograni\u010den” pristup sredstvima poput bogatijih zemalja. Samorazumljivo pitanje bi bilo: a za\u0161to MMF ne u\u010dini taj pristup manje ograni\u010denim? \u0160to vlastitim sredstvima \u0161to pritiskom na vjerovnike da oproste dugove? Retori\u010dki je tu bilo i nekih naznaka u tom smjeru, ali bilanca rada MMF-a s nerazvijenim i zemljama u razvoju otkriva isti onaj porazan smjer. Istra\u017euju\u0107i isklju\u010divo dokumente MMF-a, ekonomisti iz EURODAD-a (Europske mre\u017ee za dug i razvoj) su ustanovili<\/a> da 72 od 80 zemalja kojima je MMF osigurao financijsku pomo\u0107 ove godine ve\u0107 idu\u0107e godine moraju krenuti u fiskalnu konsolidaciju, a preostalih 8 najkasnije do 2023. godine. Dakle, uvjeti iz klasi\u010dnih neoliberalnih ud\u017ebenika: \u0161tednja, eliminacija javnih servisa i prebacivanje tro\u0161kova na najranjivije.<\/p>\n\n\n\n

Iz svega navedenog jasno se razabire da je koketiranje s kejnzijanizmom, sna\u017enijom javnom potro\u0161njom i obnovom infrastrukture privilegija bogatih zemalja. Kao \u0161to je i sasvim izgledno da \u0107e i tu ostati samo na razini koketerije. Jer povijest nas u\u010di da je to domet politi\u010dkih ideja koje su isklju\u010divo plod intelektualne znati\u017eelje ekonomista, kolumnista i opinion makera<\/em>. Do njihove realizacije vodi samo pritisak odozdo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Otkako je Kristalina Georgijeva do\u0161la na \u010delu Me\u0111unarodnog monetarnog fonda (MMF) pojavile su se brojne \u0161pekulacije o promjeni politi\u010dkog smjera navedene organizacije. Tome je pridonijela i sama Georgijeva, kako prethodnim djelovanjem tako i izjavama kojima je u pitanje dovodila samorazumljivost isklju\u010divo tr\u017ei\u0161nog puta u blagostanje, promovirala sna\u017eniju ulogu dr\u017eave i javnog sektora te upozoravala na […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":34696,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[454],"tags":[228,623],"theme":[455],"country":[459],"articleformat":[205],"coauthors":[90],"class_list":["post-34693","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naslovnica","tag-ekonomija","tag-mmf","theme-rad","country-svijet","articleformat-vijest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34693"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34694,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34693\/revisions\/34694"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34693"},{"taxonomy":"theme","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftheme&post=34693"},{"taxonomy":"country","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcountry&post=34693"},{"taxonomy":"articleformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Farticleformat&post=34693"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=34693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}