{"id":29216,"date":"2019-10-03T08:06:01","date_gmt":"2019-10-03T07:06:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bilten.org\/?p=29216"},"modified":"2019-10-03T10:11:28","modified_gmt":"2019-10-03T09:11:28","slug":"kriza-u-svjetskoj-trgovinskoj-organizaciji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bilten.org\/?p=29216","title":{"rendered":"Kriza u Svjetskoj trgovinskoj organizaciji"},"content":{"rendered":"\n

Globalna vjera u djelotvornost i u\u010dinkovitost slobodnog tr\u017ei\u0161ta sve vi\u0161e kopni. I to ne zbog neke naro\u010dite promjene stanja na ideolo\u0161koj razini. Naprosto se u nestabilnim i neizvjesnim postkriznim vremenima krajnje zao\u0161trila konkurencija u svjetskoj ekonomiji. A u takvim se okolnostima dr\u017eave i naddr\u017eavne organizacije ne libe izrazitije posegnuti za ideolo\u0161ki proskribiranim oru\u0111ima kao \u0161to su tarife ili subvencije u svrhu “za\u0161tite” doma\u0107ih kompanija. <\/p>\n\n\n\n

Mnogi \u0107e te nove trendove pripisati Trumpovu ludilu ili kineskom “komunizmu”, ali oni su odavno prisutni u svjetskoj ekonomiji i variraju u stupnju intenziteta ovisno o razli\u010ditim okolnostima. Na primjer, naravno da su 1980-ih i 1990-ih nakon raspada realsocijalizma, zapadni centri mo\u0107i afri\u010dkim, azijskim i isto\u010dnoeuropskim dr\u017eavama “sugerirali” oslanjanja na slobodnotr\u017ei\u0161ne mehanizme u dostizanju najrazvijenijih zemalja svijeta. Naime, znali su da te zemlje bez za\u0161tite vlastite proizvodnje razli\u010ditim protekcionisti\u010dkim mjerama ne\u0107e biti u stanju to dostizanje ostvariti.<\/p>\n\n\n\n

No, danas se sva ta fundamentalna pitanja javljaju u samom srcu Zapada. \u010cini se da Svjetsku trgovinsku organizaciju (WTO), ina\u010de ve\u0107 desetlje\u0107ima klju\u010dnog institucionalnog promotora i regulatora globalnog \u0161irenja slobodnog tr\u017ei\u0161ta, \u010deka neizvjesna budu\u0107nost. Strogo birokratski govore\u0107i, problem se o\u010dituje u formiranju novog sastava apelacionog tijela te institucije. A prema medijskim izvje\u0161tajima<\/a>, iza problema stoji odbijanje SAD-a da potvrdi nove \u010dlanove tog izrazito va\u017enog tijela u funkcioniranju WTO-a.<\/p>\n\n\n\n

Me\u0111utim, samo se odbijanje ne zasniva na imenima tih \u010dlanova ili na nekom inzistiranju na druk\u010dijem institucionalnom dizajnu organizacije. Razlozi su, reklo bi se, profanije prirode. A ti\u010du se izbjegavanja dobrobiti slobodnog tr\u017ei\u0161ta. Naime, Amerikanci redovito subvencioniraju Boeing, dok Europljani \u010dine to isto za Airbus. Saga o tim subvencijama i sukobu Airbusa i Boeinga traje ve\u0107 15 godina. Kako bi se kompenziralo to subvencioniranje, i SAD i EU mogu odgovoriti uvo\u0111enjem tarifa na odre\u0111ene proizvode. No, izgleda da se trenutno ne mogu dogovoriti oko iznosa tih kompenzacije, kao ni maksimalne visine subvencija. <\/p>\n\n\n\n

Europljani, naravno, tvrde da je krivac isklju\u010divo Trump koji odbija “realisti\u010dne” europske ponude, ali se potiho nadaju da \u0107e do nekog rje\u0161enja do\u0107i zbog postojanja “zajedni\u010dkog neprijatelja”, Kine, koja pose\u017ee za “nepo\u0161tenim trgova\u010dkim praksama”. Rok za formiranje apelacionog tijela je 10. prosinca. Do tada \u0107emo saznati koliko slobodnog tr\u017ei\u0161ta kome odgovara. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Globalna vjera u djelotvornost i u\u010dinkovitost slobodnog tr\u017ei\u0161ta sve vi\u0161e kopni. I to ne zbog neke naro\u010dite promjene stanja na ideolo\u0161koj razini. Naprosto se u nestabilnim i neizvjesnim postkriznim vremenima krajnje zao\u0161trila konkurencija u svjetskoj ekonomiji. A u takvim se okolnostima dr\u017eave i naddr\u017eavne organizacije ne libe izrazitije posegnuti za ideolo\u0161ki proskribiranim oru\u0111ima kao \u0161to […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":29218,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[454],"tags":[228],"theme":[455],"country":[459],"articleformat":[205],"coauthors":[90],"class_list":["post-29216","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naslovnica","tag-ekonomija","theme-rad","country-svijet","articleformat-vijest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29216","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29216"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29228,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29216\/revisions\/29228"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29218"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29216"},{"taxonomy":"theme","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftheme&post=29216"},{"taxonomy":"country","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcountry&post=29216"},{"taxonomy":"articleformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Farticleformat&post=29216"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=29216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}