{"id":27708,"date":"2019-04-30T08:00:50","date_gmt":"2019-04-30T07:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bilten.org\/?p=27708"},"modified":"2019-04-29T22:13:42","modified_gmt":"2019-04-29T21:13:42","slug":"nema-medijskih-sloboda-bez-samoorganiziranih-novinara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bilten.org\/?p=27708","title":{"rendered":"Nema medijskih sloboda bez samoorganiziranih novinara"},"content":{"rendered":"\n

Politi\u010dki pritisak na medije i novinare bio je jedan od klju\u010dnih motiva koji su obilje\u017eili proteste u Beogradu, ali i \u0161irom Srbije, proteklih nekoliko mjeseci. I u tome nema ni\u0161ta sporno. Vlast kontrolira preostale javne medije, a izravnim vezama s podobnim kapitalistima i tabloide i ve\u0107inu privatnih televizija. Istovremeno su preostali nezavisni mediji i novinari izlo\u017eeni prijetnjama i sabota\u017eama. <\/p>\n\n\n\n

Takav kontekst \u010desto “motivira” same novinare i analiti\u010dare da pitanja ekonomske ucijenjenosti, tj. radnih prava i uvjeta rada novinara u prili\u010dnoj mjeri maknu sa strane. Vidljivo je to bilo i u Hrvatskoj tamo od 2013. godine i Karamarkova preuzimanja HDZ-a. \u010citav niz renomiranih, da upotrijebimo tu krajnje nespretnu sintagmu, lijevo-liberalnih kolumnista i novinara, naprosto je odbacio ekonomsku problematiku kao relevantnu. Sve ono \u0161to ih je kriza prisilila da tuma\u010de, rast usta\u0161ofilije je naprosto u\u010dinio irelevantnim.<\/p>\n\n\n\n

I to je sasvim o\u010dekivano za novinare s jakom autorskom pozicijom: oni se radije obra\u010dunavaju s “totalitarnim zlom” nego s onima koji ugro\u017eavaju kolektivne radne pozicije. I opet, nema ni\u0161ta sporno u borbi protiv nazadnja\u010dkih politika. Sporno je kad se inzistira na la\u017enoj konkurenciji izme\u0111u politi\u010dke i ekonomske cenzure. One mo\u017eda mogu imati donekle razli\u010dite izvore i metode djelovanja, ali formula za otpor je uvijek samo jedna: sindikalna organiziranost novinara. Mo\u017eete se probati osloniti na zapadne ambasade i hrabrost pojedinaca, ali onda \u0107ete se svako malo pitati: kako to da je ovako ne\u0161to jo\u0161 kod nas mogu\u0107e?<\/p>\n\n\n\n

La\u017enost konkurencije je prili\u010dno jasno demonstrirao u svom prvomajskom priop\u0107enju<\/a> Sindikat novinara Srbije (SINOS). Zapravo su pokazali na \u010demu se zasnivaju politi\u010dki pritisci. A podaci govore sljede\u0107e: petina novinara radi u statusu frilensera, a polovina na nesigurnim radnim mjestima. S tim da je puno gora situacija me\u0111u mladim novinarima. Najza\u0161ti\u0107eniji su oni u pedesetim i \u0161ezdesetim godinama koji su status i ugovore na neodre\u0111eno stekli u nekim prija\u0161njim vremenima. Me\u0111u mladim novinarima samo njih 27% ima ugovore na neodre\u0111eno, a u najgoroj poziciji su novinari na internetskim medijima. Tamo ih je samo tre\u0107ina stalno zaposlena.<\/p>\n\n\n\n

Dakle, radi se o op\u0107em trendu: sve vi\u0161e privremenih i povremenih poslova, autorskih ugovora i ugovora o djelu. Krajnja nesigurnost. Tako\u0111er, iz Sindikata isti\u010du i da su pla\u0107e manje od republi\u010dkog prosjeka i \u010desto neredovite. Sindikat rje\u0161enje vidi u potpisivanju granskog kolektivnog ugovora. Me\u0111utim, poslodavci ne dopu\u0161taju sindikalno organiziranje niti su se okupili u udruzi poslodavaca s kojom bi se moglo pregovarati. \u010cini se da je dalek jo\u0161 put do toga da se poslodavce prisili na minimalan uzmak, ali o\u010dito je da drugog puta nema. Novinarke i novinari koji \u017eive u materijalnoj neizvjesnosti ne mogu si tako lako priu\u0161titi autorsku autonomiju. \u010cim su izlo\u017eeni ekonomskim pritiscima lako ih je i politi\u010dki pritisnuti.<\/p>\n\n\n\n

Obraniti se jedino mogu organiziranjem, a ne zazivanjem civilizacijskih vrijednosti. Jer su te vrijednosti ionako izborili organizirani radnici.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Politi\u010dki pritisak na medije i novinare bio je jedan od klju\u010dnih motiva koji su obilje\u017eili proteste u Beogradu, ali i \u0161irom Srbije, proteklih nekoliko mjeseci. I u tome nema ni\u0161ta sporno. Vlast kontrolira preostale javne medije, a izravnim vezama s podobnim kapitalistima i tabloide i ve\u0107inu privatnih televizija. Istovremeno su preostali nezavisni mediji i novinari […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":20630,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[454],"tags":[28,85],"theme":[455],"country":[11],"articleformat":[205],"coauthors":[90],"class_list":["post-27708","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naslovnica","tag-mediji","tag-radnicki-pokret","theme-rad","country-srbija","articleformat-vijest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27708"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27713,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27708\/revisions\/27713"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27708"},{"taxonomy":"theme","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftheme&post=27708"},{"taxonomy":"country","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcountry&post=27708"},{"taxonomy":"articleformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Farticleformat&post=27708"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=27708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}