{"id":14989,"date":"2016-09-14T12:42:59","date_gmt":"2016-09-14T11:42:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bilten.org\/?p=14989"},"modified":"2016-09-14T12:42:59","modified_gmt":"2016-09-14T11:42:59","slug":"strucnjaci-za-lijecenje-simptoma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bilten.org\/?p=14989","title":{"rendered":"Stru\u010dnjaci za lije\u010denje simptoma"},"content":{"rendered":"

Srpski premijer Aleksandar Vu\u010di\u0107 ovojesensko uvo\u0111enje dualnog obrazovanja<\/a> u 14 srednjih \u0161kola u Srbiji vidi, \u010dini se, kao rje\u0161enje ba\u0161 svih srpskih problema. Prema njemu<\/a> “dualno obrazovanje je neophodno zbog zapo\u0161ljavanja, rasta BDP, \u017eivotnog standarda, evropskih integracija, odnosno za sva najva\u017enija pitanja [na] koja moramo da damo najbolje rezutlate”, smatra Premijer. No, u svim svojim izjavama on se ne mi\u010de dalje od povr\u0161ine nasumice odabranih privrednih podru\u010dja kojima bi dualno obrazovanje trebalo doprinijeti. Logika je to koja s jedne strane ka\u017ee da se “ekonomski rast zemlje zasniva na razvoju industrije” jer “da bi Srbija mogla da napreduje dualno obrazovanje je od prioritetnog zna\u010daja”, smatra Vu\u010di\u0107<\/a>. No dualno obrazovanje ne zna\u010di novu industrijalizaciju u tranziciji deindustrijalizirane zemlje, niti ima kapacitete da pretvori Srbiju u ekonomskog lidera regije, \u0161to \u010dini se, Vu\u010di\u0107 o\u010dekuje.<\/p>\n

Premda se jo\u0161 mo\u017eda mo\u017ee nategnuto tuma\u010diti da bi BDP mogao pokazivati ve\u0107e brojke sa sni\u017eenjem nezaposlenosti, pove\u0107anjem potro\u0161nje doma\u0107e robe i rasta kupovne mo\u0107i, da \u0107e samo dualno obrazovanje to ostvariti nerealno je o\u010dekivanje koje se temelji na premisi da \u0107e svi u\u010denici koji tokom svog obrazovanja budu vr\u0161ili praksu u nekoj od firmi uklju\u010denih u ovaj obrazovni model, doista biti i zaposleni u toj firmi. Premisa je to temeljena na analogiji s iskustvima Njema\u010dke, Austrije i \u0160vicarske. No predstavnici svih ovih zemalja ve\u0107 su upozoravali Srbiju, a to u kona\u010dnici stoji i u samoj studiji<\/a> njema\u010dkog modela dualnog obrazovanja izra\u0111enoj za srpske potrebe da ne o\u010dekuju identi\u010dne rezultate, da ne kopiraju model slijepo ve\u0107 da razvijaju svoj i da ne o\u010dekuju instant rezultate.<\/p>\n

Me\u0111utim, srpske firme zasad ne pokazuju velike interese za ovaj obrazovni model, to priznaje i sam Vu\u010di\u0107 kada ka\u017ee da su uglavnom strane firme zainteresirane za dualno obrazovanje. Privatizirane doma\u0107e firme, koje jedva da uspijevaju prona\u0107i svoje tr\u017ei\u0161te i ostati na njemu konkurentne, ne pokazuju zasad ve\u0107e razumijevanje za Vu\u010di\u0107eve apele. Njima ili ne treba nova radna snaga, jer se nova se radna mjesta ne otvaraju ili zakonodavni okvir jo\u0161 nije dovoljno “pripremljen”, odnosno dereguliran, stoga je u ovom trenutku srpskim firmama te\u0161ko otpustiti postoje\u0107e radnike u stalnom radnom odnosu kako bi umjesto njih zaposlili onu jeftiniju \u2013 u\u010denike. Ukoliko jo\u0161 nije provedeno dr\u017eavno subvencioniranje poduzetnika s ciljem sudjelovanja u modelu dualnog obrazovanja, ovo bi mogao biti Vu\u010di\u0107ev idu\u0107i potez.<\/p>\n

Odnos novinara, tr\u017ei\u0161ta i obrazovanja<\/strong><\/p>\n

No, da li je igdje zaista deregulacija radnog zakonodavnog okvira dovela do ve\u0107eg zapo\u0161ljavanja i istovremenog rasta cijena rada, potro\u0161nje i kupovne mo\u0107i? Bez olak\u0161ica za zapo\u0161ljavanje poduzetnicima Vu\u010di\u0107 ne mo\u017ee progurati dualno obrazovanje, a nakon toga, mo\u017ee do\u0107i samo do otpu\u0161tanja skuplje i unajmljivanja jeftinije radne snage, uz ni\u017eu cijenu rada i ve\u0107e profitne mar\u017ee. Vu\u010di\u0107eve izjave nisu stoga ni\u0161ta nego jo\u0161 jedan spin.<\/p>\n

Za razliku od poduzetnika, molbama Premijera da se pozitivno pi\u0161e o ovome prioritetu odazvala se, \u010dini se, ve\u0107ina srpskih novinara, pa tako nikome od njih nije palo napamet pitati nezainteresirane poduzetnike i \u010dlanove vlade da li bi radije da njihova vlastita djeca idu u ovakve \u0161kole ili u tradicionalne. Tako\u0111er, nikome od srpskih novinara \u010dini se nije palo napamet niti propitati \u0161to to\u010dno zna\u010di imperativ “da tr\u017ei\u0161te rada uslovljava<\/a> \u0161ta \u0107e ko da upi\u0161e i \u010dime \u0107e da se bavi”.<\/p>\n

Prave li se srpski politi\u010dari glupima ili doista ne idu u korak sa globalnim tr\u017ei\u0161nim dinamikama kada ka\u017eu da je gre\u0161ka \u0161to njihova poduze\u0107a nemaju dugoro\u010dne strategije. U doba ekstremno brzog napredovanja tehnologije, kada robotika sve br\u017ee smjenjuje manualnu radnu snagu, da li iti jedno od tih poduze\u0107a mo\u017ee objektivno napraviti desetogodi\u0161nji plan? Da li je ijedan desetogodi\u0161nji plan iz 2005. primjenjiv 2015. godine? S obzirom sve ve\u0107e razlike izme\u0111u duljine trajanja obrazovanja u odnosu na dinamiku i fluktuacije globalnog tr\u017ei\u0161ta rada da li je taj imperativ da tr\u017ei\u0161te odre\u0111uje “\u0161ta \u0107e ko da studira i \u010dime \u0107e da se bavi” uop\u0107e realan kriterij? Ili je sljede\u0107i Vu\u010di\u0107ev potez smanjivanje vremena trajanja obaveznog obrazovanja, no pod koju cijenu?<\/p>\n

U kona\u010dnici, ako u obzir uzmemo da zanate uglavnom upisuju osobe slabog imovinskog statusa, te da je obrazovanje primarno socioekonomska kategorija, model pla\u0107ene prakse zaista mo\u017ee doprinijeti socijalno najugro\u017eenijima, ali \u0161ire pozitivne makroekonomske pokazatelje mo\u017ee pobolj\u0161ati samo pod uvjetom da ne erodira postoje\u0107u razinu radnih prava. A bez takve erozije, firme nikad ne\u0107e biti zainteresirane za dualno obrazovanje jer im se ne isplati uzimati neobrazovanu radnu snagu koju moraju nadgledati po istoj cijeni po kojoj ve\u0107 imaju kvalitetne radnike s iskustvom.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Srpski premijer Aleksandar Vu\u010di\u0107 ovojesensko uvo\u0111enje dualnog obrazovanja u 14 srednjih \u0161kola u Srbiji vidi, \u010dini se, kao rje\u0161enje ba\u0161 svih srpskih problema. Prema njemu “dualno obrazovanje je neophodno zbog zapo\u0161ljavanja, rasta BDP, \u017eivotnog standarda, evropskih integracija, odnosno za sva najva\u017enija pitanja [na] koja moramo da damo najbolje rezutlate”, smatra Premijer. No, u svim svojim […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":14990,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[228],"theme":[455],"country":[11],"articleformat":[205],"coauthors":[16],"class_list":["post-14989","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","tag-ekonomija","theme-rad","country-srbija","articleformat-vijest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14989"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14991,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14989\/revisions\/14991"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14990"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14989"},{"taxonomy":"theme","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftheme&post=14989"},{"taxonomy":"country","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcountry&post=14989"},{"taxonomy":"articleformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Farticleformat&post=14989"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=14989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}