Nakon \u0161to je po\u010detkom mjeseca turski premijer Ahmet Davuto\u011flu iznenada najavio ostavku mediji su aktivno spekulirali oko njegovih motiva. Je li do\u0161lo do sukoba izme\u0111u premijera i svemo\u0107nog predsjednika Recepa Tayyipa Erdo\u011fana koji se, unato\u010d formalno skromnim ovlastima, otvoreno name\u0107e kao dominantna figura? Unato\u010d demantijima Davato\u011fla koji se i nakon najave ostavke zaklinje na vjernost svom “prijatelju” Erdo\u011fanu, ova je interpretacija zadr\u017eala popularnost me\u0111u analiti\u010darima, jer o stvarnim motivima ni od jednog ni od drugog du\u017enosnika nismo \u010duli ni\u0161ta.<\/p>\n
Glavna to\u010dka prijepora izme\u0111u premijera i predsjednika navodno je Erdo\u011fanova ambicija da uspostavi i formalno predsjedni\u010dki sustav, u kojim bi se politi\u010dka va\u017enost dviju glavnih politi\u010dkih figura zamijenila. S obzirom na poku\u0161aje Davato\u011flua da povremeno igra odre\u0111enu ulogu u vanjskoj politici zemlje, pretpostavlja se da je premijer bio manje sklon toj ambiciji, iako javno proklamirani cilj vladaju\u0107e Stranke pravde i razvoja (AKP) vezan uz ustavne promjene nikada nije doveo u pitanje. Ju\u010dera\u0161nji izbor novog predsjednika te stranke, koji je automatski imenovan i budu\u0107im premijerom, djelomi\u010dno potvr\u0111uje ove slutnje.<\/p>\n
Kadroviranje i bez ovlasti<\/strong><\/p>\n Naime, ve\u0107 u svom nastupnom govoru nakon izbora na novu funkciju Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m je kao glavni zadatak svoje budu\u0107e vlade imenovao uvo\u0111enje predsjedni\u010dkog sustava, \u010dime je prije nego \u0161to je formalno progla\u0161en premijerom sam sebi ukinuo sve relevantne ovlasti. Ne treba posebno ni napominjati da je Y\u0131ld\u0131r\u0131m bio jedini kandidat za funkciju i da ga je kao budu\u0107eg suradnika (ili podlo\u017enika) rukom birao predsjednik. Rije\u010d je naime o njegovom dosada\u0161njem vjernom sljedbeniku \u010dija je glavna prednost, osim lojalnosti, razmjerna nepopularnost i nedostatak bilo kakve karizme ili samostalnog politi\u010dkog utjecaja.<\/p>\n Posljednja preslagivanja izazvala su odre\u0111enu nelagodu me\u0111u zapadnim “partnerima” Turske, koji se svom silom trude ignorirati Erdo\u011fanov autoritarizam, pola\u017eu\u0107i nade u njegovu sposobnost da silom zadr\u017ei sirijske izbjeglice u Turskoj. No ni aktualne pla\u0161ljive kritike po svemu sude\u0107i ne uzimaju u obzir da su “opasnosti za tursku demokraciju” ve\u0107 odavno realizirane. I bez predsjedni\u010dkog sustava Erdo\u011fan otvoreno postavlja i smjenjuje vlade, a i parlament u kojem jo\u0161 sjede pripadnici opozicije uskoro bi trebao do\u017eivjeti velike kadrovske promjene. Gotovo istodobno s smjenom u AKP-u najavljeno je i ukidanje imuniteta 138 zastupnika koji \u010dine \u010detvrtinu parlamenta.<\/p>\n Nakon te formalne procedure, pretpostavlja se da \u0107e dio njih (odnosno svi zastupnici socijalisti\u010dke i kurdske Narodne demokratske stranke) zavr\u0161iti u zatvoru, nakon \u010dega \u0107e u bespomo\u0107nom parlamentu dvotre\u0107insku ve\u0107inu imati AKP.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nakon \u0161to je po\u010detkom mjeseca turski premijer Ahmet Davuto\u011flu iznenada najavio ostavku mediji su aktivno spekulirali oko njegovih motiva. Je li do\u0161lo do sukoba izme\u0111u premijera i svemo\u0107nog predsjednika Recepa Tayyipa Erdo\u011fana…<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":13591,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[234],"theme":[],"country":[],"articleformat":[205],"coauthors":[16],"class_list":["post-13590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","tag-turska","articleformat-vijest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13590"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13592,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13590\/revisions\/13592"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13590"},{"taxonomy":"theme","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftheme&post=13590"},{"taxonomy":"country","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcountry&post=13590"},{"taxonomy":"articleformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Farticleformat&post=13590"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=13590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}