{"id":13197,"date":"2016-05-04T07:00:34","date_gmt":"2016-05-04T06:00:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bilten.org\/?p=13197"},"modified":"2016-05-03T22:49:01","modified_gmt":"2016-05-03T21:49:01","slug":"13197","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bilten.org\/?p=13197","title":{"rendered":"Bitka za fotelje ili Milo Vaskrese"},"content":{"rendered":"

Ovih bi dana sporazumom vlasti i dijela opozicije trebala biti okon\u010dana drama vezana uz obezbje\u0111ivanje preduslova za izbore u Crnoj Gori. No iza sve\u010dane krilatice “Prelazna Vlada izbornog povjerenja” krije se haoti\u010dna politi\u010dka situacija u kojoj niko nikom ne vjeruje, a solidnih garancija za fer izbore nema.<\/strong><\/p>\n

Crnogorski premijer Milo \u0110ukanovi\u0107 uhvatio se za slam\u010dicu kada je u decembru ponudio opoziciji ulazak na klju\u010dne pozicije u Vladi u zamjenu za opstanak u premijerskoj fotelji do redovnih parlamentarnih izbora u oktobru. Napu\u0161ten od strane dugogodi\u0161njeg koalicionog partnera te pod pritiskom me\u0111unarodne zajednice zbog brutalnosti policije nad demonstrantima i afera oko kupoprodaje glasova, premijer sa najdu\u017eim sta\u017eem u Evropi tim je potezom ipak vje\u0161to uspio da preusmjeri reflektore sa svojih na nedostatke protivnika, istovremeno flertuju\u0107i sa Briselom u ruhu razumnog demokrate spremnog na svaki dogovor. Kao posljedica, u prvi plan su izbile nesuglasice izme\u0111u aktera raspar\u010dane opozicije koja do danas nema zajedni\u010dki stav po pitanju je li trebalo ulaziti u pregovore ili zahtijevati promjene putem protesta.<\/p>\n

Nakon petomjese\u010dnih pregovora koji su uslijedili, pro\u0161le sedmice kona\u010dno je potpisan “Sporazum o stvaranju uslova za fer i slobodne izbore”, kojim se usagla\u0161avaju uslovi ulaska opozicije u Vladu i dr\u017eavne institucije sa ciljem sprje\u010davanja zloupotreba dr\u017eavnih resursa u predizborne svrhe. Potpisnici dokumenta su, pored premijera, predstavnici dvije manje opozicione grupacije formirane prije godinu dana \u2013 Gra\u0111anski pokret Ujedinjena reformska akcija (URA) i Demos (Miodrag Leki\u0107) \u2013 kao i Socijaldemokratska partija (SDP) koja je pre\u0161la u opoziciju nakon 18 godina koalicionog partnerstva sa Demokratskom partijom socijalista (DPS) Mila \u0110ukanovi\u0107a.<\/p>\n

Sporazumom se predvi\u0111a da predstavnici opozicije preuzmu funkcije ministara finansija, unutra\u0161njih poslova, rada i socijalnog staranja te ministra poljoprivrede. Predvi\u0111ene su i pomo\u0107ni\u010dke funkcije sa posebnim ovla\u0161tenjima u ministarstvima prosvjete i zdravstva, preko 50 pozicija u javnim preduze\u0107ima i kompanijama sa ve\u0107inskim udjelom dr\u017eave, kao i 150 mjesta u lokalnim samoupravama. Radi se o pozicijama koje su prepoznate kao klju\u010dne za sprje\u010davanje zloupotreba dr\u017eavnih resursa tokom predizborne kampanje. Za uzvrat, potpisnici sporazuma se obavezuju da prihvate rezultate narednih izbora.<\/p>\n

Tre\u0107a sre\u0107a?<\/strong><\/p>\n

Dokument nije potpisala Socijalisti\u010dka narodna partija (SNP), iako je ranije najavila da \u0107e\u00a0na sjednici Skup\u0161tine zakazanoj za danas, 4. maj, podr\u017eati lex specialis<\/em> kojim sporazum stupa na snagu, da bi kasnije potporu uslovila dodatnim mjestima u vladi. O\u010dekuje se da predvi\u0111ene funkcije podijele tri partije potpisnice i SNP sa po jednim kandidatom u predvi\u0111enim ministarstvima, a da na mjesto potpredsjednika Vlade bude postavljena nestrana\u010dka li\u010dnost iz nevladinog sektora. Opozicija je trebala predati \u0110ukanovi\u0107evom kabinetu kona\u010dnu listu sa imenima ju\u010de, dan pred sjednicu na kojoj se o\u010dekuje imenovanje prelazne vlade.<\/p>\n

Iako je to prvi put da opozicija zauzima ministarske fotelje, u su\u0161tini se radi o svojevrsnom rezervnom planu za smjenu vje\u010ditog premijera nakon \u0161to su prva dva propala (ne ra\u010dunaju\u0107i i propale proteste iz 2012. i 2013. godine ve\u0107 samo de\u0161avanja iz proteklih godinu dana). Plan “A” \u2013 koji je predvi\u0111ao postizanje ostavke premijera i rane izbore putem gra\u0111anskih protesta i bojkota rada Parlamenta \u2013 nije dao \u017eeljene rezultate, dijelom zbog toga \u0161to su protesti organizovani od strane pro-ruskog, anti-NATO nastrojenog Demokratskog fronta \u010dije geopoliti\u010dko opredjeljenje ne simpatizira ostatak opozicije.<\/p>\n

Za propast plana “B” pobrinula se druga opoziciona partija, Pozitivna Crna Gora, koja je sa svojih sedam mandata (zara\u0111enih 2012. uz program zasnivan na smjeni vlasti) na op\u0161ti bijes ostatka opozicije glasala za povjerenje \u0110ukanovi\u0107u obezbijediv\u0161i mu potrebnu ve\u0107inu u momentu u kojem se ra\u010dunalo na pad Vlade zahvaljuju\u0107i raskolu sa dugogodi\u0161njim koalicionim partnerom, SDP-om.<\/p>\n

Van obru\u010da pregovora ostala je vode\u0107a opoziciona grupacija, Demokratski front (DF), koja se o\u0161tro protivi sporazumu karakteri\u0161u\u0107i ga kao “mrvice sa \u0110ukanovi\u0107evog stola”, a ulazak opozicije u Vladu kao “klasi\u010dan koalicioni sporazum i prevaru opozicionih bira\u010da”. DF od septembra pro\u0161le godine organizuje proteste na kojima tra\u017ei ostavku premijera, prelaznu vladu i rane izbore. Jedina prihvatljiva opcija za DF je prelazna vlada na \u010dijem \u010delu nije \u0110ukanovi\u0107.<\/p>\n

Izme\u0111u vlasti i opozicije<\/strong><\/p>\n

“Kada u\u0111ete u Vladu Mila \u0110ukanovi\u0107a, vi vi\u0161e ne mo\u017eete da se zovete opozicionom partijom, vi ste re\u017eimska stranka”, rekao je nedavno za RTCG Neboj\u0161a Medojevi\u0107, lider Pokreta za promjene, jedne od partija koje sa\u010dinjavaju DF. No i Pozitivna Crna Gora, koja je potpora \u0110ukanovi\u0107u uslovljavala dogovorom s opozicijom, tako\u0111e je za sada ostala bez fotelja u prelaznoj Vladi iz opozicione kvote.<\/p>\n

Predstavnici Pozitivne obrazlo\u017eili su svoju potporu kao jedini na\u010din da se do\u0111e do rje\u0161enja politi\u010dke krize bez destabilizacije dr\u017eave. “Za nas je bitan kvalitet promjena”, rekao je u februaru Darko Pajovi\u0107 tokom intervjua u emisiji “Na\u010disto” na TV Vijesti, upitan za\u0161to su sprije\u010dili pad vlade. “Nemamo namjeru da dovodimo na vlast retrogradnu opoziciju”, zaklju\u010dio je Pajovi\u0107, aludiraju\u0107i na pro-ruski Demokratski front i podvla\u010de\u0107i anga\u017eman Pozitivne u korist euroatlanskih integracija. Potez je me\u0111utim okarakterisan od strane opozicije kao izdaja povjerenja glasa\u010da, produkt oportunizma i politi\u010dke korupcije i de fakto prelazak Pozitivne iz redova opozicije u koaliciju sa \u0110ukanovi\u0107em. “Pozitivna ne\u0107e biti na listi koju \u0107e opozicija predlo\u017eiti za kontrolore i za mjesto u vladi”, rekao je \u017darko Rak\u010devi\u0107, lider pokreta URA.<\/p>\n

Dok Pozitivna brani svoj manevar kao potez koji \u0107e se vremenom pokazati odgovornim, ostatak opozicije, koji ostaje raspar\u010dan i neujedinjen po mnogim stavkama \u2013 slo\u017ean je da je zbog Pozitivne izgubljena prilika da se nakon 25 godina vlasti obori \u0110ukanovi\u0107eva vlada u trenutku kada nije imala ve\u0107inu zbog raskola sa koalicionim partnerom. Sa druge strane, \u0110ukanovi\u0107 je, obra\u0107aju\u0107i se novinarima nakon potpisa sporazuma, najavio mogu\u0107nost da se “naknadnim dogovorom” omogu\u0107i mjesto i za predstavnike Pozitivne ukoliko URA, SDP, Demos i SNP ostanu pri odluci da ne uklju\u010de ovu partiju u opozicione kvote.<\/p>\n

\u0160ta o\u010dekivati<\/strong><\/p>\n

Skeptici smatraju da ni sporazum o ulasku opozicije u vladu radi kontrole predizborne kampanje nije dovoljna garancija da vladaju\u0107a partija ne\u0107e vr\u0161iti malverzacije oko kupoprodaje glasova, te da je obavezivanje dijela opozicije da prihvati rezultate izbora nepromi\u0161ljen potez. Dio opozicije (Pokret za promjene, DF) tvrdi i da je \u0110ukanovi\u0107eva partija iskoristila vrijeme koje je izgubljeno u pregovorima za organizaciju paralelnog sivog fonda koji \u0107e biti kori\u0161ten za kupoprodaju glasova onih par hiljada glasa\u010da za koje se o\u010dekuje da \u0107e biti klju\u010dni za izhod izbora.<\/p>\n

Tako\u0111e postoji bojazan da pet mjeseci, koliko preostaje do izbora, ne\u0107e biti dovoljno opozicionarima da sprovedu potrebne kontrole. U svakom slu\u010daju, jasno je da je svaki dan koji je do sada izgubljen u pregovorima i\u0161ao u korist vladaju\u0107oj stranci, za koju je to zna\u010dilo dan manje kontrole i prisustva opozicionara u vladinim organima. Da li \u0107e \u0110ukanovi\u0107eva i ovoga puta gorjeti do zore, odnosno da li \u0107e i uz novonastale pote\u0161ko\u0107e uspjeti da nadigra svoje protivnike, bi\u0107e ipak jasno tek nakon izbora u oktobru. Ostaje \u010dinjenica da je nakon 25 godina vladavine istog \u010dovjeka, te vi\u0161e propalih “revolucija” tokom proteklih pet godina, dobrom dijelu crnogorskog gra\u0111anstva te\u0161ko zamisliti kraj vladavine vje\u010ditog vo\u0111e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Crnogorski premijer Milo \u0110ukanovi\u0107 uhvatio se za slam\u010dicu kada je u decembru ponudio opoziciji ulazak na klju\u010dne pozicije u Vladi u zamjenu za opstanak u premijerskoj fotelji do redovnih parlamentarnih izbora u oktobru…<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":13207,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"theme":[],"country":[77],"articleformat":[450],"coauthors":[220],"class_list":["post-13197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","country-crna-gora","articleformat-tema"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13197"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13234,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13197\/revisions\/13234"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13197"},{"taxonomy":"theme","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftheme&post=13197"},{"taxonomy":"country","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcountry&post=13197"},{"taxonomy":"articleformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Farticleformat&post=13197"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bilten.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=13197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}